Uchwała Sądu Najwyższego z 3 października 2025 r. (III CZP 20/25)
Nowe stanowisko Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących kontaktów z dzieckiem
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 października 2025 r. (sygn. akt III CZP 20/25) zajął jednoznaczne stanowisko w kwestii odpowiedzialności rodzica, który nie realizuje orzeczonych kontaktów z dzieckiem.
Zgodnie z tą uchwałą, niewykonywanie kontaktów z dzieckiem przez rodzica sprawującego pieczę – nawet w sytuacji, gdy wynika to z postawy dziecka – nie wyłącza możliwości nałożenia przez sąd sankcji finansowej.
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 598¹⁶ § 1 Kodeksu postępowania cywilnego znajduje zastosowanie także wówczas, gdy niechęć dziecka do kontaktów z rodzicem uprawnionym wynika z zachowań obojga rodziców.
Odpowiedzialność rodzica utrudniającego kontakty z dzieckiem
Nowa uchwała ma istotne znaczenie praktyczne w sprawach rodzinnych. Oznacza ona, że rodzic, pod którego pieczą pozostaje dziecko, nie może usprawiedliwiać niewykonywania kontaktów brakiem chęci dziecka do spotkań.
Nawet jeśli przyczyny takiej postawy wynikają z trudnych relacji między rodzicami, sąd może nałożyć obowiązek zapłaty sumy pieniężnej na rzecz drugiego rodzica.
Tym samym Sąd Najwyższy wzmocnił ochronę prawa dziecka do utrzymywania kontaktów z obojgiem rodziców oraz wskazał, że obowiązek współdziałania przy realizacji kontaktów ma charakter bezwzględny.
Kara pieniężna za utrudnianie kontaktów – co oznacza w praktyce?
W praktyce oznacza to, że:
- rodzic sprawujący pieczę nad dzieckiem nie może powoływać się na niechęć dziecka jako powód odmowy wykonania kontaktu,
- sąd może orzec zapłatę sumy pieniężnej także wtedy, gdy trudności wynikają ze wspólnych działań lub zaniedbań obojga rodziców,
- obowiązek umożliwienia kontaktów jest elementem odpowiedzialnego wykonywania władzy rodzicielskiej,
- brak współpracy między rodzicami może prowadzić do realnych konsekwencji finansowych.
Znaczenie uchwały Sądu Najwyższego dla praktyki sądowej
Uchwała z 3 października 2025 r. (III CZP 20/25) stanowi ważny krok w kierunku skuteczniejszego egzekwowania orzeczeń dotyczących kontaktów z dziećmi.
Stanowisko Sądu Najwyższego ogranicza możliwość nadużywania argumentu o niechęci dziecka jako usprawiedliwienia dla niewykonywania kontaktów. W efekcie rodzice utrudniający kontakty mogą ponieść konsekwencje finansowe, niezależnie od przyczyn, które deklarują.
Komentarz kancelarii
Uchwała Sądu Najwyższego z 3 października 2025 r. potwierdza, że realizacja kontaktów z dzieckiem jest obowiązkiem, a nie wyborem.
Dla rodziców oznacza to konieczność współpracy i aktywnego działania na rzecz utrzymania więzi dziecka z drugim rodzicem. W sytuacjach konfliktowych warto rozważyć mediację rodzinną lub wsparcie profesjonalnego pełnomocnika, aby uniknąć postępowania egzekucyjnego oraz kar finansowych.